Σχολικό φαρμακείο: τι πρέπει να περιέχει (λίστα 2026)

Άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν λύσει το θέμα με εγκύκλιο ή με πρότυπο. Η μόνη ελληνική εγκύκλιος που αγγίζει το θέμα (Φ.7/495/123484/Γ1/2010) αφορά τη χορήγηση φαρμάκων σε μαθητές, όχι το περιεχόμενο του φαρμακείου.

Χώρα	Έγγραφο	Τι ορίζει
Κύπρος	Εγκύκλιος Υπ. Παιδείας, 20/1/2023	Λίστα υλικών για κάθε σχολείο. Τις ποσότητες τις ορίζουν οι Επισκέπτες Υγείας.
Γαλλία	Εθνικό πρωτόκολλο, BO 6/1/2000	Ελάχιστο περιεχόμενο φαρμακείου σε όλα τα σχολεία, που το παίρνουν και στις εξόδους.
Γερμανία	DGUV 202-059	Τουλάχιστον ένα κιβώτιο κατά DIN 13157 σε κεντρικό σημείο του σχολείου.
Ηνωμένο Βασίλειο	BS 8599-1:2019+A1:2026	Πρότυπο για χώρους εργασίας. Τα σχολεία το ακολουθούν, χωρίς υποχρεωτική λίστα.
Αυστρία	ÖNORM Z 1020:2025	Πρότυπο για χώρους εργασίας, με ειδικό σχολικό κιβώτιο από τον Ερυθρό Σταυρό.

Η λίστα που ακολουθεί ενώνει τα υλικά αυτών των πέντε χωρών. Την προσαρμόσαμε για ελληνικό σχολείο με βάση την εμπειρία των εκπαιδευτών της Life Support Hub.

Τι πρέπει να περιέχει το σχολικό φαρμακείο

Το σχολικό φαρμακείο χρειάζεται 29 είδη σε 8 κατηγορίες. Οι ποσότητες εξαρτώνται από τον αριθμό των μαθητών και από το αν το σχολείο έχει εργαστήρια ή γυμναστήριο.

Επιθέματα τραυμάτων

• Αποστειρωμένες γάζες σε διάφορα μεγέθη
• Αυτοκόλλητα επιθέματα (τσιρότα), διάφορα μεγέθη
• Λευκοπλάστης σε ρολό
• Αποστειρωμένα επιθέματα τραύματος μεσαία και μεγάλα, σε ατομική συσκευασία
• Αποστειρωμένα οφθαλμικά επιθέματα
• Γάζες με παραφίνη σε ατομική συσκευασία, για εκδορές και επιφανειακά εγκαύματα
• Επίθεμα εγκαυμάτων ή αλουμινοποιημένο επίθεμα

Επίδεσμοι και στερέωση

• Ελαστικοί και κυλινδρικοί επίδεσμοι
• Τριγωνικοί επίδεσμοι, για ακινητοποίηση χεριού ή ώμου
• Παραμάνες

Καθαρισμός

• Αποστειρωμένος φυσιολογικός ορός για ξέπλυμα ματιών και πληγών
• Υγρά μαντηλάκια για καθαρισμό του δέρματος γύρω από την πληγή
• Μαντηλάκια απολύμανσης χεριών και επιφανειών

Προστασία αυτού που βοηθά

• Γάντια μιας χρήσης χωρίς λάτεξ
• Μάσκα ή προστατευτικό προσώπου για ΚΑΡΠΑ
• Χειρουργικές μάσκες
• Σακούλες απορριμμάτων μιας χρήσης

Εργαλεία

• Ψαλίδι επιδέσμων με στρογγυλεμένη μύτη
• Τσιμπιδάκι για ακίδες
• Θερμόμετρο ανέπαφο ή μετωπιαίο
• Φακός

Ψυχρά και θερμότητα

• Στιγμιαίες παγοκύστες, που δεν θέλουν ψυγείο
• Ισοθερμική κουβέρτα αλουμινίου

Ειδικές ανάγκες μαθητών

• Φακελάκια ζάχαρης, για μαθητή με διαβήτη που παθαίνει υπογλυκαιμία
• Τα φάρμακα συγκεκριμένων μαθητών, μόνο με γραπτή εντολή γιατρού και συγκατάθεση γονέα (περισσότερα στην επόμενη ενότητα)

Εξοπλισμός του σχολείου

• Φορείο τύπου σεντόνι, που μεταφέρει μαθητή από σκάλες και στενούς διαδρόμους
• Φορητό φαρμακείο για εκδρομές και αθλητικές δραστηριότητες
• Συμπληρωματικό φαρμακείο στα εργαστήρια και στο γυμναστήριο
• Αυτόματος εξωτερικός απινιδωτής (AED)

Στο φαρμακείο μπαίνουν και τέσσερα έντυπα, που υπάρχουν παρακάτω έτοιμα για εκτύπωση.

Τι δεν μπαίνει στο σχολικό φαρμακείο

Το σχολικό φαρμακείο δεν έχει φάρμακα για γενική χρήση: ούτε παυσίπονα, ούτε αντιπυρετικά, ούτε αλοιφές. Στις χώρες της λίστας, φάρμακα κρατά μόνο ο σχολικός νοσηλευτής ή γιατρός, όπου υπάρχει.

Τα φάρμακα ενός μαθητή (αδρεναλίνη για αλλεργία, εισπνεόμενο για άσθμα, γλυκαγόνη για διαβήτη) φυλάσσονται χωριστά και κλειδωμένα, με το όνομά του. Δίνονται μόνο όταν υπάρχει γραπτή οδηγία του γιατρού του και γραπτή συγκατάθεση του γονέα.

Το αντισηπτικό πληγών (π.χ. ιωδιούχο διάλυμα) το αφήσαμε εκτός. Η Γερμανία και η Αυστρία δεν το βάζουν στο κιβώτιό τους, και η μικρή πληγή καθαρίζεται καλά με τρεχούμενο νερό ή φυσιολογικό ορό. Επίσης δεν μπαίνει βαμβάκι, γιατί αφήνει ίνες μέσα στην πληγή.

Τα 4 έντυπα του σχολικού φαρμακείου

Τα τέσσερα έντυπα είναι σε μέγεθος A4 και τα τυπώνετε ελεύθερα. Τα δύο πρώτα αναρτώνται στον τοίχο, τα άλλα δύο μένουν μέσα στο φαρμακείο.

1. Οδηγίες πρώτων βοηθειών. Τα πέντε βήματα σε κάθε επείγον και οκτώ περιστατικά που συμβαίνουν συχνά στο σχολείο, από τη ρινορραγία ως τους σπασμούς. Αναρτάται δίπλα στο φαρμακείο.

2. Τηλέφωνο έκτακτης ανάγκης. Το 112 και τι λέτε όταν καλείτε. Το σχολείο συμπληρώνει τη διεύθυνσή του και πού βρίσκονται ο απινιδωτής και το φαρμακείο. Στο άγχος της στιγμής η διεύθυνση ξεχνιέται εύκολα, γι' αυτό είναι γραμμένη.

3. Κατάλογος περιεχομένου. Όλα τα υλικά με στήλη για ποσότητα, ημερομηνία λήξης και έναν έλεγχο για κάθε μήνα από Σεπτέμβριο έως Ιούνιο.

4. Βιβλίο καταγραφής περιστατικών. Κάθε φορά που χρησιμοποιείται το φαρμακείο γράφετε τι έγινε, τι υλικό χρησιμοποιήθηκε και πότε ενημερώθηκε ο γονέας. Έτσι ξέρετε και τι πρέπει να ξαναγοράσετε.

Επιτοίχιο και φορητό φαρμακείο: τι να προσέξετε

Το σχολείο χρειάζεται ένα μεγάλο επιτοίχιο φαρμακείο και μία τσάντα για εκδρομές. Είναι πιο οικονομικό να αγοράσετε άδεια θήκη και να τη γεμίσετε με τη λίστα, παρά έτοιμο κιβώτιο που δεν έχει όλα τα υλικά.

Το φαρμακείο τοίχου θέλει διαστάσεις τουλάχιστον 46 x 30 x 14 εκ., για να χωρέσουν όλα. Τα μικρά 30 x 23 εκ. φτάνουν για το συμπληρωματικό φαρμακείο εργαστηρίου ή γυμναστηρίου. Αν έχει κλειδαριά, το κλειδί μένει σε σημείο που ξέρουν όλοι οι εκπαιδευτικοί, γιατί στο επείγον δεν ψάχνει κανείς κλειδί.

Ποιος ελέγχει το φαρμακείο και πόσο συχνά

Ορίστε έναν εκπαιδευτικό υπεύθυνο, που ελέγχει το φαρμακείο μία φορά τον μήνα με τον κατάλογο περιεχομένου. Ό,τι λήγει μέσα στο επόμενο τρίμηνο το αντικαθιστά. Μετά από κάθε περιστατικό συμπληρώνει ό,τι χρησιμοποιήθηκε.

Κάθε Σεπτέμβριο:

• Έλεγχος όλων των ημερομηνιών λήξης
• Μπαταρίες σε θερμόμετρο και φακό
• Ηλεκτρόδια και μπαταρία του απινιδωτή
• Νέα λίστα με τους μαθητές που έχουν δικά τους φάρμακα
• Ενημέρωση της αφίσας 112 με τα ονόματα των εκπαιδευμένων

Το φαρμακείο βοηθά όσο ξέρει να το χρησιμοποιήσει αυτός που βρίσκεται δίπλα στον μαθητή. Η Life Support Hub εκπαιδεύει εκπαιδευτικούς σε πρώτες βοήθειες και ΚΑΡΠΑ με πιστοποίηση ERC. Για πρόγραμμα στο σχολείο σας, γράψτε μας στο info@lifesupporthub.edu.gr.

Πηγές

• Υπουργείο Παιδείας Κύπρου, εγκύκλιος «Παροχή Πρώτων Βοηθειών και Χορήγηση Φαρμάκων», 20/1/2023
• Γαλλία, Protocole national sur l'organisation des soins et des urgences, BO hors-série n°1, 6/1/2000
• Γερμανία, DGUV Information 202-059 «Erste Hilfe in Schulen»
• Ηνωμένο Βασίλειο, BS 8599-1:2019+A1:2026
• Αυστρία, Jugendrotkreuz: σχολικό κιβώτιο κατά ÖNORM Z 1020
• Υπουργείο Παιδείας, οδηγίες για τη χορήγηση φαρμάκων σε μαθητές