Καρδιακή ανακοπή ή έμφραγμα: ποια είναι η διαφορά και τι κάνεις

«Έπαθε έμφραγμα» και «έπαθε ανακοπή» ακούγονται σαν το ίδιο πράγμα, και πολλοί τα λένε εναλλάξ. Δεν είναι όμως το ίδιο, και η διαφορά αλλάζει αυτό που πρέπει να κάνεις. Η σύντομη απάντηση: στο έμφραγμα η καρδιά χτυπά ακόμη· στην ανακοπή έχει σταματήσει.

Το έμφραγμα: ένα «υδραυλικό» πρόβλημα

Στο έμφραγμα μια αρτηρία που τροφοδοτεί την καρδιά φράζει, συνήθως από θρόμβο. Η καρδιά συνεχίζει να χτυπά, αλλά ένα κομμάτι της δεν παίρνει αίμα και οξυγόνο και αρχίζει να υποφέρει. Ο άνθρωπος τις περισσότερες φορές είναι ξύπνιος: πονάει στο στήθος (σφίξιμο, βάρος ή πίεση, συχνά με διάχυση στον αριστερό βραχίονα, τον λαιμό ή την πλάτη), ιδρώνει, λαχανιάζει, μπορεί να νιώθει ναυτία. Είναι επείγον, αλλά μιλάει και αναπνέει.

Αναλυτικά τα συμπτώματα και οι πρώτες βοήθειες στο έμφραγμα: Οξύ Έμφραγμα Μυοκαρδίου.

Η καρδιακή ανακοπή: ένα «ηλεκτρικό» πρόβλημα

Στην ανακοπή σταματά ο ηλεκτρικός ρυθμός που κάνει την καρδιά να χτυπά. Η καρδιά δεν στέλνει πια αίμα στο σώμα, και μέσα σε δευτερόλεπτα ο άνθρωπος καταρρέει. Δεν ανταποκρίνεται αν του μιλήσεις ή τον κουνήσεις, και δεν αναπνέει φυσιολογικά — ή κάνει λίγες, θορυβώδεις, αγωνιώδεις ανάσες, που εύκολα τις περνάς για αναπνοή. Χωρίς βοήθεια, η ανακοπή σκοτώνει μέσα σε λίγα λεπτά.

Πώς τα ξεχωρίζεις σε δευτερόλεπτα

Μία ερώτηση τα χωρίζει: ανταποκρίνεται και αναπνέει;

• Αν είναι ξύπνιος, μιλάει ή παραπονιέται για πόνο, σκέψου έμφραγμα (ή άλλο περιστατικό).
• Αν έχει καταρρεύσει, δεν ανταποκρίνεται και δεν αναπνέει κανονικά, είναι ανακοπή — και μετράει κάθε δευτερόλεπτο.

Πώς συνδέονται

Το ένα μπορεί να οδηγήσει στο άλλο. Ένα σοβαρό έμφραγμα μπορεί να διαταράξει τον ηλεκτρικό ρυθμό της καρδιάς και να προκαλέσει ανακοπή. Γι' αυτό ένα έμφραγμα δεν το αφήνουμε ποτέ να «περάσει μόνο του».

Τι κάνεις σε κάθε περίπτωση

Αν υποψιάζεσαι έμφραγμα (ξύπνιος, με πόνο στο στήθος):

• Κάλεσε αμέσως το 166 (ΕΚΑΒ) ή το 112.
• Βάλ' τον να καθίσει ή να ξαπλώσει αναπαυτικά και κράτα τον ήρεμο. Καμία σωματική προσπάθεια.
• Μείνε μαζί του μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο, έτοιμος να δράσεις αν χάσει τις αισθήσεις του.

Αν είναι ανακοπή (δεν ανταποκρίνεται, δεν αναπνέει):

• Κάλεσε το 112 και βάλ' το σε ανοιχτή ακρόαση, για να έχεις τα χέρια ελεύθερα.
• Ξεκίνα αμέσως ΚΑΡΠΑ: δυνατές, γρήγορες συμπιέσεις στο κέντρο του θώρακα, χωρίς διακοπές.
• Ζήτησε από κάποιον να φέρει απινιδωτή (AED) και χρησιμοποίησέ τον μόλις φτάσει· η συσκευή σού λέει μόνη της τι να κάνεις. Πού βρίσκεται ο κοντινότερος: Ο ανοιχτός χάρτης απινιδωτών.

Κράτα ένα πράγμα

Έμφραγμα: ξύπνιος, με πόνο. Ανακοπή: πεσμένος, δεν αναπνέει. Στη δεύτερη περίπτωση δεν περιμένεις — 112, ΚΑΡΠΑ, απινιδωτής. Αυτά τα λίγα λεπτά, μέχρι να φτάσει το ΕΚΑΒ, τα κρατά ο διπλανός, και μπορεί να είναι η διαφορά για μια ζωή.

Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξειδικευμένη εκπαίδευση.