Πού είναι ο κοντινότερος απινιδωτής; Ο ανοιχτός χάρτης AED για την Ελλάδα

Η καρδιακή ανακοπή δεν προειδοποιεί. Κάποιος καταρρέει, σταματά να αναπνέει φυσιολογικά, και από εκείνη τη στιγμή ο χρόνος μετράει σε λεπτά. Η καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) κρατά την κατάσταση, αλλά αυτό που πραγματικά επαναφέρει την καρδιά είναι ένα ηλεκτρικό σοκ από απινιδωτή. Και εδώ κρύβεται το πρόβλημα: ο απινιδωτής βοηθά μόνο αν κάποιος ξέρει ότι υπάρχει έναν δρόμο πιο κάτω.

Τι είναι ο απινιδωτής (AED)

Ο Αυτόματος Εξωτερικός Απινιδωτής (AED) είναι μια φορητή συσκευή που αναλύει τον καρδιακό ρυθμό και, αν χρειάζεται, χορηγεί ένα ελεγχόμενο ηλεκτρικό σοκ για να «επανεκκινήσει» μια καρδιά που έχει σταματήσει να χτυπά σωστά. Τον συναντάς όλο και πιο συχνά σε δημόσιους χώρους: σταθμούς, αεροδρόμια, γυμναστήρια, εμπορικά κέντρα, δημαρχεία, σχολεία.

Δύο πράγματα που καλό είναι να ξέρει ο καθένας:

• Δεν χρειάζεται να είσαι γιατρός. Η συσκευή σου μιλά. Μόλις την ανοίξεις, δίνει φωνητικές οδηγίες βήμα-βήμα.
• Δεν μπορεί να βλάψει. Ο AED χορηγεί σοκ μόνο όταν το ανιχνεύσει ως απαραίτητο. Σε μια καρδιά που χτυπά κανονικά, δεν κάνει τίποτα.

Πώς χρησιμοποιείται, σε απλά βήματα

1. Κάλεσε το 112 (ή βάλε κάποιον άλλον να το κάνει) και ζήτησε βοήθεια. Αν είσαι μόνος, βάλε το τηλέφωνο σε ανοιχτή ακρόαση.
2. Ξεκίνα ΚΑΡΠΑ αν ξέρεις, μέχρι να φτάσει ο απινιδωτής.
3. Άνοιξε τον AED και ακολούθησε τις φωνητικές οδηγίες.
4. Κόλλησε τα ηλεκτρόδια στο γυμνό στήθος, όπως δείχνει η εικόνα πάνω τους.
5. Μην αγγίζεις τον πάσχοντα όταν η συσκευή αναλύει ή χορηγεί σοκ. Μετά, συνέχισε ΚΑΡΠΑ όπως σου λέει.

Αυτό είναι. Η συσκευή αναλαμβάνει τα δύσκολα.

Το πραγματικό εμπόδιο: δεν ξέρουμε πού είναι

Για κάθε λεπτό που περνά χωρίς απινίδωση, οι πιθανότητες επιβίωσης πέφτουν κατά περίπου 7 έως 10%. Σε λίγα λεπτά, το περιθώριο έχει σχεδόν κλείσει.

Πολλές φορές ο απινιδωτής είναι πιο κοντά απ' όσο νομίζουμε. Μπορεί να κρέμεται σε έναν τοίχο πενήντα μέτρα μακριά, και όμως κανείς στη σκηνή να μην το ξέρει. Ένας απινιδωτής που δεν τον βρίσκεις είναι σαν να μην υπάρχει.

Στην Ελλάδα, οι καταγεγραμμένοι απινιδωτές σε δημόσια, ανοιχτά δεδομένα είναι ακόμα λίγοι σε σχέση με το πόσοι πραγματικά υπάρχουν. Δηλαδή το «δίχτυ» υπάρχει, αλλά έχει μεγάλες τρύπες.

Η λύση: ένας ανοιχτός χάρτης απινιδωτών

Το openaedmap.org είναι ένας ανοιχτός, δωρεάν, παγκόσμιος χάρτης απινιδωτών, χτισμένος πάνω στα δεδομένα του OpenStreetMap. Μπαίνεις, βλέπεις τις κουκκίδες γύρω σου, και βρίσκεις τον κοντινότερο AED. Λειτουργεί στον browser του κινητού, και υπάρχει και ως εφαρμογή.

Το σημαντικό είναι ότι τα δεδομένα είναι ανοιχτά: δεν ανήκουν σε μία εταιρεία, δεν κλειδώνονται πίσω από συνδρομές. Είναι ελεύθερα να τα χρησιμοποιήσει κάθε πολίτης, κάθε δήμος, κάθε εφαρμογή διάσωσης. Η δική μας εφαρμογή, η Life Support Hub, τραφοδοτείται απευθείας από αυτά τα δεδομένα: ό,τι καταγράφεται στον χάρτη, εμφανίζεται και σε εμάς.

Πώς καταγράφεις έναν απινιδωτή σε 5 λεπτά

Εδώ αρχίζει το κομμάτι όπου μπορείς να βοηθήσεις. Αν ξέρεις έναν απινιδωτή που δεν είναι στον χάρτη (στη δουλειά σου, στο γυμναστήριο, στην πολυκατοικία, στη γειτονιά), μπορείς να τον προσθέσεις μόνος σου:

1. Φτιάξε έναν δωρεάν λογαριασμό στο openstreetmap.org (μία φορά, χρειάζεται για τις καταχωρήσεις).
2. Μπες στο openaedmap.org και συνδέσου με αυτόν τον λογαριασμό.
3. Βρες στον χάρτη την ακριβή θέση του απινιδωτή και πρόσθεσε ένα σημείο εκεί.
4. Συμπλήρωσε όσα στοιχεία ξέρεις: όροφο, περιγραφή θέσης («ισόγειο, δίπλα στη ρεσεψιόν»), ωράριο πρόσβασης (24/7 ή στο ωράριο του κτιρίου) και τηλέφωνο αν υπάρχει.
5. Αποθήκευσε. Τελείωσες.

Ένας κανόνας μόνο, μη διαπραγματεύσιμος: καταγράφουμε μόνο ό,τι έχουμε δει με τα μάτια μας ή έχουμε επιβεβαιώσει τηλεφωνικά. Ένας λάθος απινιδωτής στον χάρτη, σε μια πραγματική έκτακτη ανάγκη, είναι χειρότερος από κανέναν.

Γιατί αξίζει τον κόπο

Κάθε κουκκίδα που ανάβεις στον χάρτη είναι ένας απινιδωτής που, κάποια στιγμή, κάποιος θα ψάξει με τρεμάμενα χέρια. Πέντε λεπτά από τον χρόνο σου σήμερα μπορεί να είναι η διαφορά για μια οικογένεια αύριο.

Στη Life Support Hub ξεκινάμε μια καμπάνια για να μπουν στον χάρτη όσο περισσότεροι απινιδωτές γίνεται σε όλη την Ελλάδα. Δεν το κάνουμε εναντίον κανενός. Το κάνουμε γιατί τα ανοιχτά δεδομένα σώζουν ζωές, και επειδή ένας χάρτης που τον χτίζουμε όλοι μαζί ανήκει σε όλους.

Μπες στο openaedmap.org, βρες τον κοντινότερο απινιδωτή σου, και αν ξέρεις έναν που λείπει, βάλ' τον στον χάρτη. Σειρά σου να ανάψεις μια κουκκίδα.

---

Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξειδικευμένη εκπαίδευση. Ο καλύτερος τρόπος να είσαι έτοιμος είναι να εκπαιδευτείς στην ΚΑΡΠΑ και στη χρήση απινιδωτή. Σε πραγματική ανάγκη, κάλεσε πάντα πρώτα το 112.