ΚΑΡΠΑ σε παιδί και βρέφος: τι κάνουμε βήμα-βήμα

Αν ένα παιδί ή βρέφος δεν αντιδρά και δεν αναπνέει φυσιολογικά, χρειάζεται ΚΑΡΠΑ αμέσως: 5 αρχικές εμφυσήσεις και μετά θωρακικές συμπιέσεις, ενώ καλούμε το 112 σε ανοιχτή ακρόαση. Το πρωτόκολλο είναι κοινό για το παιδί και το βρέφος, με λίγες μόνο διαφορές στην τεχνική. Ακούγεται τρομακτικό, αλλά είναι πιο απλό απ' ό,τι φαίνεται — και τα επόμενα λεπτά, μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο, τα κρατάς εσύ.

Πότε χρειάζεται ΚΑΡΠΑ

Σύμφωνα με το ERC, βρέφος είναι το παιδί κάτω του ενός έτους, και παιδί θεωρείται από το ένα έτος μέχρι την εφηβεία. Ξεκινάμε ΚΑΡΠΑ όταν συμβαίνουν και τα δύο μαζί:

• Δεν αντιδρά: δεν ξυπνά, δεν κινείται, δεν αντιδρά στη φωνή ή στο άγγιγμα.
• Δεν αναπνέει φυσιολογικά: δεν αναπνέει καθόλου, ή κάνει μόνο αραιές, θορυβώδεις, αγωνιώδεις ανάσες.

Δεν χάνουμε χρόνο ψάχνοντας σφυγμό. Αν δεν αντιδρά και δεν αναπνέει κανονικά, ξεκινάμε.

Πώς κάνουμε ΚΑΡΠΑ σε παιδί και βρέφος, βήμα-βήμα

1. Ασφάλεια. Βεβαιώσου ότι ο χώρος είναι ασφαλής για εσένα και το παιδί.
2. Έλεγξε αν αντιδρά. Ποτέ μην τραντάζεις ένα παιδί ή βρέφος.
   • Βρέφος: χτύπα απαλά το πελματάκι του και φώναξέ το.
   • Παιδί: χτύπα απαλά τους ώμους του και φώναξέ το δυνατά.
3. Κάλεσε αμέσως το 112 σε ανοιχτή ακρόαση και, ταυτόχρονα, έλεγξε την αναπνοή. Βάλε το 112 σε ανοιχτή ακρόαση για να έχεις τα χέρια σου ελεύθερα. Την ίδια στιγμή άνοιξε τον αεραγωγό και, για έως 10 δευτερόλεπτα, κοίτα το στήθος, άκου και νιώσε για αναπνοή. Αν είναι κάποιος μαζί σου, στείλ' τον να φέρει απινιδωτή.
   • Βρέφος: κεφάλι σε ουδέτερη θέση — ίσιο, όχι τεντωμένο προς τα πίσω, γιατί στο βρέφος αυτό κλείνει τον αεραγωγό. Ανασήκωσε απαλά το πιγούνι.
   • Παιδί: ελαφριά έκταση του κεφαλιού προς τα πίσω και ανασήκωμα του πιγουνιού.
4. Αν δεν αναπνέει φυσιολογικά, δώσε 5 αρχικές εμφυσήσεις διάσωσης (~1 δευτερόλεπτο η καθεμία, τόσο όσο να ανασηκώνεται ελαφρά το στήθος — με το περιεχόμενο του στόματος, όχι με δύναμη).
   • Βρέφος: κάλυψε με το στόμα σου ταυτόχρονα τη μύτη και το στόμα του.
   • Παιδί: τσίμπησε τη μύτη του, κράτα το κεφάλι σε ελαφριά έκταση και δώσε τις εμφυσήσεις στόμα-με-στόμα.
5. Κάνε 15 θωρακικές συμπιέσεις στο κάτω μισό του στέρνου, με ρυθμό 100–120 το λεπτό, αφήνοντας κάθε φορά το στήθος να επανέρχεται πλήρως.
   • Βρέφος: τεχνική δύο αντιχείρων (αγκάλιασε τον θώρακα, δύο αντίχειρες στο στέρνο), βάθος τουλάχιστον το ένα τρίτο του θώρακα (~4 εκ.).
   • Παιδί: με τη βάση της μίας παλάμης — ή και με τις δύο παλάμες, αν χρειάζεται για να πετύχεις το βάθος — τουλάχιστον το ένα τρίτο του θώρακα (~5 εκ.).
6. Συνέχισε 15 συμπιέσεις – 2 εμφυσήσεις, χωρίς μεγάλες διακοπές, μέχρι να έρθει βοήθεια.

Η αναλογία 15:2 διδάσκεται στην παιδιατρική ΚΑΡΠΑ (PBLS). Αν δεν έχεις εκπαιδευτεί και δεν είσαι σίγουρος, κάνε 30:2 όπως στον ενήλικα. Και αν δεν μπορείς να δώσεις εμφυσήσεις, κάνε μόνο συμπιέσεις — οτιδήποτε είναι ασύγκριτα καλύτερο από το να μην κάνεις τίποτα.

Απινιδωτής (AED) σε παιδί και βρέφος

Ναι, ο απινιδωτής χρησιμοποιείται και στα δύο. Μόλις υπάρχει διαθέσιμος, χρησιμοποίησέ τον και ακολούθησε τις φωνητικές οδηγίες του.

• Αν έχει παιδιατρικά ηλεκτρόδια ή παιδιατρική ρύθμιση (για παιδιά κάτω των 8 ετών και βρέφη), χρησιμοποίησέ τα.
• Αν έχει μόνο ηλεκτρόδια ενηλίκων, χρησιμοποίησέ τα κι αυτά — δεν μένουμε χωρίς απινίδωση. Σε βρέφος και σε μικρό παιδί, για να μην ακουμπούν μεταξύ τους τα ηλεκτρόδια, τοποθέτησε το ένα στο κέντρο του στήθους και το άλλο στην πλάτη.

Πότε σταματάμε

Συνεχίζουμε την ΚΑΡΠΑ μέχρι: να αρχίσει το παιδί να αναπνέει φυσιολογικά ή να αντιδρά, να αναλάβει το πλήρωμα του ΕΚΑΒ, ή να μην μπορούμε άλλο από εξάντληση.

Διαφορές ανά ηλικία

Βρέφος (κάτω του 1 έτους)

• Θέση κεφαλής: ουδέτερη (ίσια)
• Συμπιέσεις: δύο αντίχειρες, στο κάτω μισό του στέρνου
• Βάθος: περίπου το 1/3 του θώρακα (~4 εκ.)
• Αρχικές εμφυσήσεις: 5
• Αναλογία (για εκπαιδευμένο): 15:2

Παιδί (1 έτους – εφηβεία)

• Θέση κεφαλής: ελαφριά έκταση
• Συμπιέσεις: μία ή δύο παλάμες, στο κάτω μισό του στέρνου
• Βάθος: περίπου το 1/3 του θώρακα (~5 εκ.)
• Αρχικές εμφυσήσεις: 5
• Αναλογία (για εκπαιδευμένο): 15:2

Ενήλικας (για σύγκριση)

• Θέση κεφαλής: έκταση
• Συμπιέσεις: δύο παλάμες, στο κέντρο του θώρακα
• Βάθος: 5–6 εκ.
• Αρχικές εμφυσήσεις: ξεκινάμε κατευθείαν με συμπιέσεις
• Αναλογία: 30:2

Συχνά λάθη

• Λάθος θέση κεφαλιού: στο βρέφος το τέντωμα προς τα πίσω κλείνει τον αεραγωγό (θέλει ουδέτερη θέση)· στο παιδί, αντίθετα, χρειάζεται ελαφριά έκταση.
• Πολύ δυνατές εμφυσήσεις. Αρκεί να ανασηκώνεται ελαφρά το στήθος.
• Ρηχές συμπιέσεις ή χωρίς πλήρη επαναφορά του θώρακα.
• Χάσιμο χρόνου για αναζήτηση σφυγμού.
• Μεγάλες, συχνές διακοπές στις συμπιέσεις.

Αν το παιδί ή το βρέφος πνίγεται (δεν είναι ανακοπή)

Αν ο αεραγωγός έχει φράξει από φαγητό ή ξένο σώμα, η αντιμετώπιση είναι διαφορετική. Δες αναλυτικά: Πνιγμονή σε παιδί και βρέφος.

Γιατί η εκπαίδευση στην πράξη κάνει τη διαφορά

Το να διαβάσεις τα βήματα βοηθά, αλλά τη στιγμή της ανάγκης μετράει το να τα έχεις κάνει με τα χέρια σου πάνω σε πρόπλασμα: πόση δύναμη, πόσο βαθιά, πόσο γρήγορα. Σε ένα σεμινάριο PBLS εξασκείσαι ακριβώς σε αυτό, ήρεμα και με καθοδήγηση, ώστε να αντιδράσεις με αυτοπεποίθηση αν ποτέ χρειαστεί.

Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την πρακτική εκπαίδευση. Σε κάθε έκτακτη ανάγκη, καλούμε το 112.