Η Επιληψία και η Προνοσοκομειακή Αντιμετώπιση των Κρίσεων
Η επιληψία είναι μια χρόνια νευρολογική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από την τάση εμφάνισης επαναλαμβανόμενων, απρόκλητων επιληπτικών κρίσεων. Αυτές οι κρίσεις είναι η εκδήλωση μη φυσιολογικής, υπερβολικής ή συγχρονισμένης ηλεκτρικής δραστηριότητας μιας ομάδας νευρικών κυττάρων στον εγκέφαλο. Η επιληψία, η οποία επηρεάζει περίπου 70 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, δεν είναι μία ενιαία ασθένεια, αλλά ένα φάσμα καταστάσεων που απαιτούν μακροχρόνια διαχείριση. Η γνώση του τρόπου αντιμετώπισης μιας κρίσης στο προνοσοκομειακό περιβάλλον είναι κρίσιμη για την ασφάλεια του πάσχοντος.
Προνοσοκομειακή Διαχείριση κατά τη Διάρκεια της Κρίσης
Η προνοσοκομειακή φροντίδα εστιάζει στην προστασία του ασθενούς από δευτερογενείς τραυματισμούς, δεδομένου ότι οι περισσότερες κρίσεις αυτοπεριορίζονται.
-
Χρονομέτρηση και Ψυχραιμία: Άμεσα, καταγράφουμε την ακριβή ώρα έναρξης της κρίσης. Η διατήρηση της ψυχραιμίας είναι απαραίτητη, καθώς οι περισσότερες κρίσεις διαρκούν λιγότερο από τρία (3) λεπτά.
-
Ασφάλεια Περιβάλλοντος: Απομακρύνουμε άμεσα όλα τα επικίνδυνα, σκληρά ή αιχμηρά αντικείμενα από την άμεση περίμετρο του ασθενούς.
-
Προστασία Κεφαλής: Τοποθετούμε ένα μαλακό υποστήριγμα κάτω από την κεφαλή του ασθενούς για την προστασία από τραυματισμούς.
-
Απαγόρευση Παρέμβασης: Δεν επιχειρούμε να συγκρατήσουμε ή να ακινητοποιήσουμε τον ασθενή. Επίσης, απαγορεύεται αυστηρά η εισαγωγή οποιουδήποτε αντικειμένου στη στοματική κοιλότητα (π.χ. δάχτυλα, κουτάλι), καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραύμα. Δεν χορηγούμε φάρμακα απο το στόμα.
Φροντίδα Μετά την Κρίση και Επείγουσα Κλήση
Μόλις τερματιστούν οι σπασμοί:
-
Τοποθέτηση στο Πλάι: Αφού ελέγξουμε ότι ο ασθενής μας αναπνέει, τον γυρίζουμε προσεκτικά σε πλάγια θέση ανάνηψης. Αυτή η θέση διασφαλίζει τη βατότητα του αεραγωγού και αποτρέπει την εισρόφηση υγρών όπως ο εμετός.
-
Παρακολούθηση: Παραμένουμε δίπλα στον ασθενή, παρακολουθώντας συχνά την αναπνοή και το επίπεδο συνείδησής του, μέχρι να ανακτήσει πλήρως τον προσανατολισμό του. Δεν χορηγούμε υγρά ή τροφή.
Κριτήρια Άμεσης Ενεργοποίησης του ΕΚΑΒ (112):
Η κλήση του ΕΚΑΒ κρίνεται άμεση και επιβεβλημένη αν:
-
Η κρίση διαρκεί περισσότερο από πέντε (5) λεπτά (Status Epilepticus).
-
Πρόκειται για το πρώτο επεισόδιο κρίσης στη ζωή του ατόμου.
-
Ο ασθενής υφίσταται διαδοχικές κρίσεις χωρίς ενδιάμεση ανάκτηση συνείδησης.
-
Ο ασθενής έχει υποστεί σοβαρό τραυματισμό κατά την κρίση.
Οι Πυρετικοί Σπασμοί ΔΕΝ Αποτελούν Επιληπτικό Επεισόδιο
Οι πυρετικοί σπασμοί αποτελούν μια ξεχωριστή οντότητα, κυρίως στα παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 5 ετών.
-
Αιτιολογία: Προκαλούνται από την απότομη άνοδο της θερμοκρασίας (πυρετός), συνήθως άνω των 38ο C.
-
Πρόγνωση: Δεν θεωρούνται επιληψία. Είναι συνήθως καλοήθεις και δεν προκαλούν μόνιμη νευρολογική βλάβη.
Η προνοσοκομειακή φροντίδα είναι παρόμοια (ασφάλεια, στο πλάι). Ωστόσο, μετά τον τερματισμό του σπασμού, η αντιμετώπιση επικεντρώνεται στη μείωση του πυρετού (χορήγηση αντιπυρετικών κατόπιν ιατρικής οδηγίας) και στην άμεση ιατρική αξιολόγηση για τον εντοπισμό της υποκείμενης αιτίας του πυρετού (π.χ. λοίμωξη). Η κλήση του ΕΚΑΒ είναι απαραίτητη μόνο αν ο σπασμός υπερβεί τα πέντε λεπτά.
Η σωστή διάκριση και η εφαρμογή των βασικών αυτών βημάτων αποτελούν την καλύτερη προνοσοκομειακή φροντίδα για την προστασία των πασχόντων.
